Formaldehyde is een kleurloos gas met een sterke, prikkelende geur.
Formaldehyde wordt gebruikt in bijvoorbeeld lijm en als bacteriedodend middel. Omdat formaldehyde veel wordt verwerkt in spaanplaat, wordt het ook wel spaanplaatgas genoemd. Het wordt ook verwerkt in dakplaten, MDF, triplex en multiplex. Deze materialen worden vaak gebruikt voor meubels, kasten en keukens.
Na het verwerken komt het formaldehyde weer als gas vrij in de lucht. Dit noemt men ‘uitdampen’.
Het kan jaren duren voordat formaldehyde 'uitgedampt' is. Uit nieuwe materialen komt meer formaldehyde vrij dan uit oude materialen. Bij een hoge temperatuur en luchtvochtigheid komt meer formaldehyde vrij. Als er niet goed wordt geventileerd kan formaldehyde ophopen in huis.
Gezondheid
Formaldehyde kan irritatie van ogen, neus en keel en hoofdpijn veroorzaken. Vooral mensen met gevoelige luchtwegen kunnen last krijgen van formaldehyde. Formaldehyde kan de oorzaak zijn als:
- formaldehyde te ruiken is (een frisse prikkelende geur) en
- meerdere bewoners tegelijk dezelfde klachten hebben
Sommige mensen worden overgevoelig voor formaldehyde. Bijvoorbeeld voor formaldehyde in cosmetica. Dit kan leiden tot verergerde astmaklachten en eczeem.
Keurmerk voor spaanplaat
Aan het eind van de jaren zeventig is een norm vastgesteld voor de maximaal toelaatbare
concentratie formaldehyde binnenshuis. Ook is een norm opgesteld voor de hoeveelheid formaldehyde die mag vrijkomen uit spaanplaat. Spaanplaat dat aan de normen voldoet, heeft het Nederlandse KOMO keurmerk of het Duitse U-merk.
Gebruik en verkoop van spaanplaat zonder keurmerk is nog steeds mogelijk. In nieuwbouw is het gebruik van platen met een keurmerk verplicht. Ook in de bouwmarkt mogen geen platen worden verkocht die meer formaldehyde bevatten dan met het keurmerk is toegestaan. Voor houtplaten die gebruikt worden in de meubelindustrie, zijn geen regels.
Wat kunt u zelf doen?
Het is belangrijk dat u goed ventileert en lucht in huis. Ventileren betekent ramen op kierstand zetten en roosters openen, wat een constante luchtverversing oplevert. Dit werkt het beste wanneer u twee ramen of roosters tegenover elkaar openzet. Luchten betekent extra ramen en deuren open zetten.
Ventileren en luchten is vooral belangrijk:
- in een nieuwbouwhuis of gerenoveerd huis;
- bij nieuwe meubels;
- bij verbouwingen met spaanplaat in huis;
- na verven en lijmen in huis.
En verder kunt u:
- Spaanplaat met KOMO keurmerk kopen. Vraag ernaar in de bouwmarkt;
- Grote oppervlakken onbedekt spaanplaat behandelen met latex of vernis. Bij grote oppervlakten, bijvoorbeeld wanneer een hele zolder afgetimmerd is met spaanplaat, kan veel formaldehyde vrijkomen. Ook als u spaanplaat met KOMO keurmerk gebruikt;
- In de zon of bij een verwarming geven zelfs oudere platen nog veel formaldehyde af. Gebruik daarom geen spaanplaat op plaatsen die warm kunnen worden, bijvoorbeeld bij een radiator. Is dit wel het geval, breng dan isolatiemateriaal aan tussen radiator en spaanplaat;
- Zorgen dat het niet te warm is in huis. De ideale temperatuur overdag ligt tussen de 18°C en 22°C;
- Onafgewerkte zijkanten van spaanplaat afdichten met fineer of aluminiumplakband.
Meer informatie
U kunt contact opnemen met de GGD. De afdeling Milieu en Gezondheid is bereikbaar via tel. 0900 277 77 77 (lokaal tarief) of e-mail milieuengezondheid@ggdijsselland.nl.
