Iedere jongere verdient een plek waar die zichzelf kan zijn. Toch laat recent onderzoek van het Trimbos-instituut en de Universiteit Utrecht zien dat acceptatie van seksuele en genderdiversiteit onder jongeren afneemt. Dat maakt het extra belangrijk om te blijven werken aan een veilige en inclusieve schoolomgeving. Maar hoe doe je dat in de praktijk?

Op 9 oktober is het Paarse Vrijdag en op 11 oktober Coming Out Day. Rond deze dagen besteden veel scholen extra aandacht aan acceptatie, diversiteit en sociale veiligheid. Maar hoe zorg je ervoor dat iedereen zich niet alleen op deze momenten, maar het hele jaar door welkom voelt?

Een Gender & Sexuality Alliance (GSA) is een groep leerlingen, studenten en medewerkers die zich inzet voor een inclusieve en veilige school. Een GSA draagt bij aan zichtbaarheid, bewustwording en gesprekken over seksuele oriëntatie en genderidentiteit. Het doel is om een omgeving te creëren waarin iedereen zichzelf kan zijn. Op het Deltion College in Zwolle is zo'n GSA al sinds 2014 actief. Studenten en medewerkers werken er samen aan een leeromgeving waarin iedereen zich gezien, gehoord en welkom voelt. We gingen in gesprek met de GSA van Deltion College over hun ervaringen, activiteiten en het belang van zichtbare aandacht voor een inclusie en veilige leeromgeving voor alle studenten. 

Waarom vinden jullie het belangrijk dat jullie GSA bestaat?

“Deltion heeft sinds 2014 een GSA. Wat we in de maatschappij zien gebeuren, zien we ook terug op onze campus. Daarom vinden we het belangrijk om zichtbaar te zijn en het gesprek te blijven voeren. Niet alleen tijdens Coming Out Day en Paarse Vrijdag, maar het hele jaar door. Onze GSA is ooit ontstaan vanuit een initiatief van docenten, waarbij studenten konden aansluiten. Inmiddels is de GSA er voor alle studenten binnen Deltion. We willen bijdragen aan een omgeving waarin studenten zichzelf kunnen zijn én hen voorbereiden op een diverse en inclusieve samenleving. Studenten kunnen zich op verschillende manieren inzetten. Sommigen zijn actief betrokken, anderen sluiten af en toe aan. Alles is goed. Wat we vaak horen, is dat studenten het waarderen dat de GSA er is. Het geeft een gevoel van veiligheid en laat zien dat zij gezien en gesteund worden”, vertelt de coördinator van het Deltion College. 

Hoe besteden jullie aandacht aan Paarse Vrijdag en Coming Out Day?

"Rond deze dagen vragen we extra aandacht voor inclusie en acceptatie onder zowel studenten als medewerkers. Voor studenten zijn we zichtbaar op de campus en organiseren we activiteiten rondom Paarse Vrijdag, zoals het projecteren van Paarse Vrijdag op de borden en koffiezetapparaten. Ook eten we taart met de GSA studenten. En ontmoeten we studenten van andere onderwijsinstellingen zoals Landstede, Cipab en Windesheim tijdens gezamenlijke activiteiten. Voor medewerkers organiseren we onder meer een netwerklunch. Daarbij staat de vraag centraal: wat kun je als docent doen om bij te dragen aan een inclusieve en veilige leeromgeving, ook buiten Paarse Vrijdag en Coming Out Day om?”

Wat doen jullie verder aan diversiteit en inclusie?

"De regenboogvlag wappert bij Deltion het hele jaar door. Rond Paarse Vrijdag en Coming Out Day valt die misschien wat meer op, maar ook op andere momenten zorgt dit voor gesprekken. Daarnaast volgen docenten in opleiding en nieuwe docenten een tweedaagse training over diversiteit en inclusie. We zien dat het onderwerp steeds meer leeft binnen docententeams. Daardoor ontstaat meer bewustwording en betrokkenheid, zowel in de leslokalen als op stageplekken. Dat vinden we belangrijk, omdat iedere student zich veilig en welkom moet voelen."

Welk advies hebben jullie voor scholen die nog geen GSA hebben?

“Een onderwijsagenda, en de onderwijspijlers, bieden haakjes. Daar liggen vaak al aanknopingspunten om aandacht te besteden aan inclusie en sociale veiligheid. Daarnaast weten we uit onderzoek dat jongeren uit de lhbtiq+-gemeenschap zich vaker onveilig voelen en dat het aantal suïcides hoger zijn. Juist daarom kan een GSA veel betekenen. Een GSA kan voor deze groep bijdragen aan het gevoel van veiligheid en gezien worden. Maak het onderwerp bespreekbaar, beleg het op de plek waar het hoort, breng het onder de aandacht in je team en breidt het verder uit. Kijk vooral ook naar voorbeelden van andere scholen en maak gebruik van ondersteuning van organisaties zoals het COC”, sluit de coördinator van het Deltion College af. 

De ervaringen van Deltion laten zien dat aandacht voor inclusie en sociale veiligheid niet alleen bestaat uit activiteiten of speciale dagen. Het gaat vooral om de dagelijkse sfeer op school: luisteren naar studenten, ruimte maken voor gesprekken en aandacht hebben voor diversiteit en sociale veiligheid. Paarse Vrijdag en Coming Out Day zijn waardevolle momenten om extra aandacht te vragen voor deze thema's. Maar uiteindelijk draait het erom dat iedere jongere zich, elke dag opnieuw, gezien, gerespecteerd en veilig voelt.

GGD IJsselland ondersteunt scholen bij het creëren van een omgeving waarin jongeren zichzelf kunnen zijn. Want een veilige en inclusieve school is niet alleen belangrijk voor sommige jongeren, maar voor iedereen.